ä’b ..., ä’b knj ei ... ega ▫ ne ..., ne - ä’b lind pūsõ, ä’b kalā mie’rsõ – tijā pasouļ ei lindu puus ega kala meres – tühi maailm ▫ ne putns kokā, ne zivs jūrā – tukša pasaule; ä’b lū, ä’b pī’emdõ – ä’b või sīedõ ei luu ega liha [~ pehme] – ei või süüa ▫ ne kauls, ne mīkstums – nevar ēst; ä’b minā, ä’b tämā ei mina ega tema ▫ ne es, ne viņš; ä’b ne’i, ä’b ne’i ei nii ega naa ▫ ne tā, ne šā; ä’b vȯzā, ä’b kalā ei liha ega kala ▫ ne gaļa, ne zivs KK77a
- Ma ä’b lǟ’ ä’b sīņõ, ä’b tǟnõ. Ma ei lähe ei sinna ega tänna. ▫ Es neiešu ne turp, ne šurp. KK77a
|
lū *12 s luu, kont ▫ kauls, asaka - lū ja nǭ’gõ luu ja nahk ▫ kauli un āda
- Amād lūd pȯ’ddõbõd. Kõik kondid valutavad. ▫ Visi kauli sāp. Se ä’b ūo mingi lūd murdtõb tīe. See ei ole mingi konte murdev töö. ▫ Tas nebūt nav tāds darbs, kas lauž kaulus.
|
pǭļaz *175 adj paljas, alasti ▫ kails, pliks - pǭļaz pǟ paljas pealagi ▫ pliks galvvidus; pǭļaz ne’iku borkõn (~ ne’iku pū) paljas nagu porgand (~ nagu puu) ▫ pliks kā burkāns (~ koks); paļļõ pǟkõks palja peaga ▫ ar kailu galvu; paļļõd sīlmadõks palja silmaga ▫ ar neapbruņotu aci; paļļõd kädūdõks paljaste kätega ▫ kailām rokām; paļļõks salāndõ paljaks riisuda ▫ apzagt pliku; paļļõks tī’edõ paljastada ▫ atkailināt
- Läpš u’m pǭļaz. Laps on alasti. ▫ Bērns ir kails. Pǭļaz lū un nǭ’gõ, mū u’m rǭziņ jarā gro’uždõd. Paljas luu ja nahk, muu on vähehaaval ära näritud. ▫ Pliki kauli un āda, cits ir pamazām nograuzts. Paļļõd kädūdõks akīz kõps vi’zzõ. Paljaste kätega püüti jänes kinni. ▫ Ar plikām rokām zaķi noķēra. Ma nǟb paļļõd sīlmadõks. Ma näen palja silmaga. ▫ Es redzu ar neapbruņotu aci. Ma u’m pǭļaz ku svȯrkõz. Ma olen vaene [~ paljas] kui rott. ▫ Es esmu pliks kā žurka. KK77 a
|
vǭ’jli *201 adj
(a) kehv ▫ vājš, vārgs - vǭ’jli tīerat kehv tervis ▫ vāja veselība
(b) kõhn ▫ vājš, kalsns - Ne’i vǭjli, mūd ä’b ūo, ku lū ja nǭ’gõ. Nii kõhn, muud ei ole kui luu ja nahk. ▫ Tik vājš, cita nav kā kauli un āda. Ta īeb vǭ’jlizõks. Ta jääb kõhnaks. ▫ Viņš kļūst kalsns. Se nai u’m vǭ’jli nemē va pīkliestā. See naine on kõhn nagu va soolalest. ▫ Tā sieviete ir kalsna kā sālīta bute.
(c) vaimupuudega ▫ garā vājš KK77 |
