gadāg *157 s kadakas ▫ kadiķis (Juniperus) ≈ gadāgõz- Gadāg nīnstõ tei vīžḑi. Kadaka niinest tehti viiske. ▫ No kadiķa lūkiem gatavoja vīzes.
|
ikš|a’mmi *193 adj üksainus ▫ vienīgs, viens vienīgs - A’mši skūoliš siedā tei ikša’mmi optāji. Kõigis koolides tegi seda üksainus õpetaja. ▫ Visās skolās to darīja viens vienīgs skolotājs. Sa tǭ’d ikša’mmi i’ļ ī’d ibīz sǭdõ võimõ. Sa tahad üksinda ühe hobuse üle saada võimu. ▫ Tu gribi vienīgais iegūt varu pār vienu zirgu. Si’z āigalē’ḑ tu’ļ ulzõ i’ļ jemīņ kū ikša’mmi. Siis tuli üle mitme kuu välja üksainus ajaleht. ▫ Tad pa vairākiem mēnešiem iznāca viens vienīgs laikraksts. K87; J15
|
i’m *72 s ime ▫ brīnums = i’m|ažā- Ta tei i’mmõ tīedõ. Ta tegi imetööd ▫ Viņš darīja brīnumus.
|
ne’i|ī’ž adv
(a) samuti, niisamuti ▫ tāpat, tikpat - ne’iī’ž nemē samuti kui ▫ tāpat kā
- Ta tei tīedõ ne’iī’ž jõvīst kui munt. Ta tegi tööd niisama hästi kui teised. ▫ Viņš darīja darbu tikpat labi kā citi.
(b) niisama ▫ tāpat vien - ne’iī’ž keņžlõm niisama jalutama ▫ tāpat vien pastaigāties
- Ma āndab tä’mmõn ne’iī’ž – ku ma maksõ ä’b võtā. Ma annan talle niisama – kui ma maksu ei võta. ▫ Es dodu viņam tāpat vien – ja es neņemu maksu. Ma maksāb tä’mmõn ne’i ī’ž – īlma mingizt tāgiž āndamõst, jõvāst mīelõstõ. Ma maksan talle niisama – ilma mingi tagasiandmiseta, heast meelest. ▫ Es maksāju viņam tāpat vien – bez kādas pretī došanas, no laba prāta. KK77 a
(c) niihästi ▫ tiklab |
rȭm *125 s rõõm ▫ prieks = rīem- rȭmõ tī’edõ rõõmu teha ▫ darīt prieku; amādõn rȭmõks kõikide rõõmuks ▫ visiem par prieku
- Eņtšõn vȯ’ļ rȭm nǟ’dõ. Enesel oli rõõm näha. ▫ Pašam bija prieks skatīties. Siedā ta tei rȭm pierāst. Seda tegi ta rõõmu pärast. ▫ To viņš darīja aiz prieka. Läpš tei va’nbiztõn rȭmõ. Laps tegi vanematele rõõmu. ▫ Bērns darīja vecākiem prieku. J14
|
tei *17 s täi ▫ uts (Pediculus) - ǭ’rõnd|tei riidetäi ▫ drēbju uts; pǟ|tei peatäi ▫ galvas uts
- Sa ūod ne’iku tei mi’n nǭ’gõ pǟl (~ ne’iku tei mi’n pǟlõ pandõd). Sa oled nagu täi mu naha peal (~ nagu täi mulle peale pandud). ▫ Tu esi kā uts uz manas ādas (~ kā uts man uzlikta). Panād ja akūd neku tēḑi tapād: kniukt! kniukt! pēgalõks. Paned ja püüad, nagu täisid tapad: niuh! niuh! pöidlaga. ▫ Liec un ķer kā utis galinot: knakts! knakts! ar īkšķi. KK77 a; KK78b48
|
vikāt|vaŗž *113 s vikativars, lüsi ▫ izkapts kāts ≈ vikārt|vaŗž- Ma tei ūd vikātvard. Ma tegin uue löe. ▫ Es uztaisīju jaunu izkapts kātu. Tä’mmõn u’m kakš vikātvārta. Tal on kaks lütt. ▫ Viņam ir divi izkapts kāti.
|
